در واقع ريشه‌هاى شخصيّت امام زين العابدين عليه السلام در افق معرفت او به‌خداوند ، و يقين او به قيامت ، و آگاهىاش به سرعت گذرايى كه ساعات شبانه روزى عمر انسان را مىبلعد ، و فراوانى واجبات و تكاليف ، امتداد مىيافت ! وقتى كسى از او مىپرسيد : چگونه صبح كردى اى فرزند رسول خدا ؟ مىفرمود : « صبح كردم در حالى كه از من هشت تقاضا شده است : خداوند عمل به فرايضش را از من مىخواهد و پيامبر صلى الله عليه و آله عمل به سنّتش . خانواده قوّت مىخواهد و نفس شهوت و شيطان مىخواهد كه پيروىاش كنم و آن دو فرشته نگاهبان خواستار راستى عملند و ملك الموت روح را مىخواهد و قبر جسدم را . من در ميان اين هشت تقاضا قرار دارم » . « 1 » آن‌حضرت نمودار شكوهمند اين آيه از قرآن بود : ( الَّذِينَ يَذْكُرُونَ اللَّهَ قِيَاماً وَقُعُوداً وَعَلَى جُنُوبِهِمْ وَيَتَفَكَّرُونَ فِي خَلْقِ السَّماوَاتِ وَالْأَرْضِ رَبَّنَا مَا خَلَقْتَ هذَا بَاطِلًا سُبْحَانَكَ فَقِنَا عَذَابَ النَّارِ ) « 2 » . « كسانى كه خداى را ايستاده و نشسته و خوابيده ياد مىكنند و پيوسته در آفرينش آسمانها و زمين مىانديشند ( و مىگويند ) پروردگار اينها را بيهوده نيافريدى . منزهى تو پس ما را از رنج آتش در امان نگاه دار . » او چنان در محبّت وعشق خدا غوطه ور بود كه رودهاى عشق و محبّت به صورت راز و نيازهايى ، كه تاريخ تنها گوشهء اندكى از آنها را در

--> ( 1 ) - في رحاب ائمّة اهل البيت ، ج 3 ، ص 234 . ( 2 ) - سورهء آل عمران ، آيهء 191 .